Museum
De geschiedenis van de steeg

Hier wordt nog hard aan gewerkt!
Hieronder alvast een kort overzicht.

Kort Overzicht

Zoals bekend vinden er al 30 jaar er aan de Hooglandse Kerkgracht en de Koppenhinksteeg sociale, politieke en culturele activiteiten plaats.

Al in 1968 werden de eerste activiteiten vanuit de panden in de Koppenhinksteeg georganiseerd. Er werd vanaf 1969 een anarchistisch periodiek (Chloroform, prijs f0,50) uitgegeven. Exposities werden georganiseerd en meer directe of ludieke acties werden beraamd vanuit de panden, zoals het verbranden van de Telegraaf in 1969.

Veel activiteiten werden georganiseerd door het "anarchistisch collectief" Colourform, die het pand gebruikte waarin thans de Weggeefwinkel is gevestigd. Eind 1969 werd in dit pand een 'jeugdmuseum' ingericht, een initiatief van de 'Leidse Jeugd Actie' (LJA). In een tijd waarin kunst en politiek nog veel meer verbonden waren, fungeerde dit 'museum' tevens als kunstcentrum en actiecentrum.

In de jaren zeventig vestigde de KWJ (Katholiek Werkende Jongeren, later ook wel genoemd Kritische Werkende Jongeren), zich in de Koppenhinksteeg nummer 2. Dit was een beweging van werkende en werkloze jongeren die op diverse gebieden politiek actief waren. De KWJ draaide een klachtenspreekuur en organiseerde scholingsbijeenkomsten. Vanaf 27 oktober 1982 werden er elke woensdagavond thema-avonden gehouden in de bar van KWJ. Later ging het KWJ over in de jongerenbeweging, verbonden aan de FNV. In die tijd zat de Leidse Kraakbond ook onder het dak van de KWJ. "Verder gaan we gewoon door met mensen te helpen kraken, iedere dinsdagavond zitten we op de Koppenhinksteeg 2, bij de KWJ." (Stadskrant) de Leidse Kraakbond gaf een blad uit, genaamd "Kraakhelder", en droeg bij aan verschillende acties en protesten.

Van 1 maart 1981 tot en met 7 september 1985 werd de Stadskrant uitgegeven vanuit de Koppenhinksteeg. Een van de oprichters was de huidige wethouder Jan Laurier. Deze krant, die driewekelijks uitkwam, kende een oplage van 1500 stuks in Leiden. "Nog even iets over de linkse doelstelling van de Stadskrant. Eigenlijk vinden wij dat iedereen zoveel mogelijk te vertellen moet hebben in deze stad en dat dit recht niet is voorbehouden aan 39 raadslieden en een niet-gekozen burgemeester en een handvol bedrijven. Vanuit die benadering willen we schrijven, zowel over onrechtvaardige toestanden maar ook over hoopvolle initiatieven."(Stadskrant, 1/03/'81). In de laatste jaren werd de Stadskrant uitgegeven door de feministische drukkerij STAG, die ook al gevestigd was in de Koppenhinksteeg. Deze drukkerij produceerde boekjes, tijdschriften en actieposters. Eind jaren tachtig verdween STAG en kwam de commerciële drukkerij Nautilus op haar plaats. Daarnaast werd het LIK (Laagste Inkomens Krant) uitgegeven vanuit de Koppenhinksteeg door VAOLI (Verenigde Actie Overleg Laagste Inkomens). In het samenwerkingsverband VAOLI zaten organisaties uit Leiden die opkomen voor de laagste inkomens: Jongerenbeweging, Leidse Vrijwilligerscentrale, LWK, de Rechtswinkel, Vrouwen in bijstand en enkele ongeorganiseerde personen.

Vanaf 15 oktober 1982 tot 1997 was de linkse boekhandel "Manifest" gevestigd op de hoek Koppenhinksteeg/ Hooglandse Kerkgracht. Deze boekhandel, die werkte met vrijwilligers, bestond uit mensen met allerlei achtergronden: mensen uit de PSP hoek, de feministische hoek, actiebeweging, LIK (zie boven), maar ook 'echte' boekhandelaren die nog bij de voorloper van "Manifest", Ruward aan de Breestraat, hadden gewerkt. Boekhandel "Manifest" had het grootste deel van haar bestaan moeite financieel het hoofd boven water te houden. In 1998 hield de boekhandel op te bestaan; een jaar later werd het pand, dat leeg bleef staan, gekraakt voor de
"Weggeefwinkel".

Eind jaren tachtig stopte de jongeren beweging en gingen enkele mensen van boekhandel Manifest met de gemeente overleggen over het gebruik van het pand Koppenhinksteeg 2. Dit was het begin van Politiek Informatiecentrum de Invalshoek, dat op 1 mei 1990 officieel werd geopend. Al snel was er een grote groep jongeren in het pand actief, en kwamen er tal van initiatieven van de grond: een politiek maandblad genaamd Peueraar, een infocafé, een voedselcoöperatie, actiecentrum, vrouwengroep Loeder, Voorloper van de eerder in de steeg actieve vrouwengroep Sappho, een filmcollectief en een documentatie/ archiefcentrum. Diverse ideële groepen maakten gebruik van het pand: Rebel, AFA Leiden, het Kraakspreekuur (KSUL), flikkergroep 'de natte droom', de milieuorganisaties MIC punt en Milieudefensie Leiden, de RWW Vereniging en de Afrikaanse culturele vereniging Baobab.

Enkele jaren na de oprichting van de Invalshoek, in 1993, opende in Koppenhinksteeg 4 de kraakkroeg Bar & Boos haar deuren. Een hele reeks initiatieven heeft hier kortere of langere tijd gezeten: een platenwinkeltje, biologisch eetcafé 'Linke Soep', filmhuis en vrije radiozender Koekoeroe. Op de tweede verdieping van Bar en Boos vestigde zich later een school voor Chinese verdedigingssport, de Hong Ying chinese martial arts school.

In het voorjaar van 1999 opende de weggeefwinkel haar deuren aan de Hooglandsekerkgracht 4. In het najaar van 1999 begon het biologisch en veganistisch eetcafé "Las Vegas" in Koppenhinksteeg 2c. Later werd de voedsel coöperatie en infowinkel "Tegengif" geopend in 2c.

 

Bezoek het digitale museum (in aanbouw)

1969 - Jeugdmuseum in de Koppenhinksteeg

1969 - foto's van het Jeugdmuseum

1969 - verbranding van de Telegraaf (foto)

1970 - Choroform, anarchistisch blad gemaakt in de Koppenhinksteeg

1992 - voorkant van het blad Peueraar

1994 - voorkant van het blad Peueraar